حکومت و سیاست در آیینۀ ضرب المثل های فارسی

نویسندگان

بهادر باقری

سادینا امینی

چکیده

تاریخ ایران سراسر تاریخ خودکامگی شاهان و حاکمانی است که برای مردم (رعیت) تنها وظیفه قائل بوده­اند و نه حق. مردمی که اجازۀ هیچگونه اعتراض و اظهار نظری نداشته­اند اما نقد و نظر آگاهانه و دردمندانۀ آنان نسبت به ارباب قدرت و حکومت در قالب ضرب­المثل­ها بخوبی ثبت و ضبط شده است. امثالی که هم وظیفۀ طبقۀ حاکم و مردم نسبت به یکدیگر و هم ویژگی­های حاکمان شایسته و ناشایست را بیان می­کند و از سویی آفرینش ذوق و اندیشۀ شاعران و نویسندگان بزرگ و نامدار؛ و از دیگر سوی، آیینۀ واقع نمای اندیشه، عاطفه و واکنش عامۀ مردم به زندگی و خوب و بد آن است و بسیاری از باورها و شکایت­ها که در ادبیات رسمی چندان مجال بروز نیافته­است، به جد یا طنز در قالب کنایه­آمیز، نمادین و کم خطر امثال، بخوبی بازتاب یافته­است و می­توان ناب ترین و صادقانه ترین سخنان عامه و خواص زیرک تاریخ را در آن­ها رصد کرد. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی، با نگاهی کوتاه به فرهنگ سیاسی ایران و با بررسی ضرب­المثل­های عامیانه­ای که مستقیماً به موضوع حکومت و سیاست (دو قوۀ مجریه و قضاییه) مربوطند، می­کوشد ابعاد گونه­گون مسأله را واکاود و نشان دهد.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

فرهنگ سازمانی در آینه ی ضرب المثل های فارسی

ضرب المثل در گستره ادبیات از نقش و جایگاه والایی برخوردار است؛ به طوری که ارزش و اهمیت علمی و تاریخی آن از کتیبه ها و سنگ نوشته ها کمتر نیست. در زندگی تمامی اقشار جامعه، اعم از عامی، تحصیلکرده، کارکرد ضرب المثل بسان آینه است که ویزگی های فرهنگی و اجتماعی یک جامعه و سازمان را به ببینده می نمایاند. بسا ضرب المثلی کار ساعت ها سخن گفتن، دلیل آوردن و استدلال کردن و بحث کردن را انجام داده است. ضرب ال...

متن کامل

حمام ها در ضرب المثل های فارسی

واژگان معماری همواره در کلام عامه نمود داشته است. به­سبب اهمیت شست­وشو و پاکیزگی در نظام روابط اجتماعی ایرانیان، حمام ها در جایگاهی ممتاز قرار داشته­اند. حمام ها از آسیب­ پذیر ترین گونه های معماری هستند و متأسفانه فرهنگ گرمابه ها بیشتر و پیش تر از کالبد آن­ها در معرض نابودی است. بنابراین نباید در ضرورت مستندسازی وجوه غیر مادّی گرمابه ها تردیدی روا داشت. این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی به باز ...

متن کامل

زن در آینه ضرب المثل های ایرانی

زن از دیرباز در فرهنگ ها و تمدن های گوناگون، موضوع بحث و جدل های فراوان فلسفی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی بوده است. این موضوع بارها از نظرگاه های مختلف به ویژه در حوزه ادبیات کلاسیک و رسمی ایران بررسی شده است. ضرب المثل های ایرانی نیز که برگرفته از فرهنگ شفاهی اند و یکی از جلوه های مهم فرهنگ عامه محسوب می شوند، در این باب، دارای مضامین ضد و نقیض و تامل برانگیز فراوانی است...

متن کامل

پنجاه ضرب المثل مشترک‏ در زبان های عربی و فارسی و انگلیسی

  ‏بحث دربارة امثال و حکم اقوام و ملل بسیار شیرین و جالب است. به ویژه اگر با یکدیگر مقایسه شوند و مبدأ و ریشه آنها جست وبجو شود. مضامین مشترک امثال را ‏در برخی موارد می توان حمل بر توارد خاطرین کرد؛  بدین معنی که دو تن در دو زمان و در دو مکان تحت تأثیر یک موضوع قرار گرفته و سخنی گفته باشند و این در ادب هر قوم شواهد و نظایر بسیار دارد. ‏در این مقاله، پنجاه ضرب المثل که در بین زبان های عربی و فا...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
جامعه پژوهی فرهنگی

ناشر: پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی

ISSN 2383-0468

دوره 6

شماره 1 2015

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023